Thành phố cảng Liverpool vốn nổi tiếng với những giai điệu âm nhạc bất hủ cùng niềm đam mê bóng đá cháy bùng trong từng hơi thở. Nằm giữa lòng dải đất đầy bản sắc ấy, một câu lạc bộ lâu đời bậc nhất xứ sở sương mù đã viết nên thiên anh hùng ca kéo dài hơn một trăm bốn mươi năm.
Những sắc xanh rực rỡ trên khán đài sân vận động Goodison Park đại diện cho linh hồn cùng niềm tự hào sâu sắc của bao thế hệ người hâm mộ vùng Mersey. Hành trình thăng trầm của câu lạc bộ bóng đá Everton chứa đựng vô vàn ký ức kiêu hãnh cùng những cột mốc chói lọi trong lịch sử môn thể thao vua.
Câu lạc bộ bóng đá Everton thành lập năm nào?
Khởi đầu từ St. Domingo FC đến nền móng Goodison Park
Mọi chuyện bắt đầu vào năm 1878 khi đội bóng được thành lập dưới tên gọi St. Domingo FC nhằm tạo sân chơi rèn luyện thể chất cho các giáo dân thuộc nhà thờ St. Domingo. Chỉ một năm sau, sự phát triển nhanh chóng của tập thể này thu hút đông đảo người dân địa phương tham gia, dẫn đến quyết định đổi tên thành Everton theo tên khu vực Nam Liverpool.

Ít ai biết rằng, địa điểm thi đấu ban đầu của đội bóng chính là sân Anfield. Đến năm 1892, do những tranh chấp gắt gao về chi phí thuê sân với chủ sở hữu John Houlding, ban lãnh đạo đội bóng quyết định dời toàn bộ lực lượng sang mặt bằng mới và xây dựng sân Goodison Park. Hành động kiên quyết này đưa Goodison Park trở thành một trong những sân vận động chuyên nghiệp đầu tiên trên thế giới sở hữu bốn khán đài hai tầng hiện đại thời bấy giờ, trong khi ông John Houlding ở lại Anfield và thành lập nên Liverpool FC.
Danh hiệu VĐQG đầu tiên và dấu ấn Dixie Dean
Sự trỗi dậy của đại diện Nam Liverpool diễn ra vô cùng nhanh chóng trên bản đồ bóng đá Anh. Mùa giải 1890/1891 đánh dấu chiếc cúp vô địch quốc gia đầu tiên cập bến phòng truyền thống sau những vòng đấu áp đảo hoàn toàn các đối thủ sừng sỏ.

Tuy nhiên, chương sử chói lọi nhất giai đoạn sơ khai phải nhắc đến sự xuất hiện của huyền thoại vĩ đại Dixie Dean. Vào mùa giải 1927/1928, chân sút kiệt xuất này đã điền tên mình vào ngôi đền huyền thoại khi ghi tới 60 bàn thắng chỉ trong một mùa giải giải VĐQG Anh. Đây là kỷ lục vô tiền khoáng hậu mà cho đến tận ngày nay vẫn chưa một chân sút nào tại xứ sở sương mù có thể chạm tới hay xô đổ.
Vì sao Everton có biệt danh “kẹo bơ”?
Biệt danh “The Toffees” (Những thanh kẹo bơ) bắt nguồn từ một câu chuyện văn hóa vô cùng thú vị gắn liền với cửa hàng kẹo Mother Noblett nằm ngay sát sân Goodison Park. Chủ cửa hàng đã sáng tạo ra loại kẹo bơ Everton Minto thơm ngon và thường xuyên phân phát miễn phí cho các cổ động viên trước giờ bóng lăn.

Truyền thống độc đáo này dần biến thành biểu tượng đặc trưng của đội bóng. Trước mỗi trận đấu diễn ra trên sân nhà, hình ảnh một thiếu nữ mang giỏ kẹo bơ đi quanh đường biên rải kẹo tặng khán đài đã trở thành nét đẹp văn hóa gắn kết cộng đồng suốt nhiều thập kỷ.
Trận derby Merseyside và đại kinh địch truyền kiếp Liverpool
Cuộc đối đầu giữa hai đội bóng cùng thành phố cảng luôn mang đến những cảm xúc nghẹt thở và sức nóng hừng hực trên khắp các khán đài. Trận derby Merseyside nổi tiếng là một trong những cuộc chạm trán căng thẳng, nhận nhiều thẻ phạt nhất lịch sử bóng đá Anh.

Dù thi đấu quyết liệt trên thảm cỏ, cuộc chạm trán này còn mang tên gọi “Trận derby thân thiện” (Friendly Derby). Trong rất nhiều gia đình tại thành phố Liverpool, các thành viên cùng chung sống hòa thuận dù người mang trái tim sắc đỏ, người lại trọn đời chung thủy với màu áo xanh.
Thời kỳ hoàng kim trong lịch sử câu lạc bộ bóng đá Everton
Kỷ nguyên Harry Catterick và chiếc cúp FA lịch sử
Thập niên 1960 chứng kiến bước chuyển mình rực rỡ dưới sự nhào nặn của chiến lược gia tài ba Harry Catterick. Với trục xương sống là bộ ba tiền vệ lừng danh “The Holy Trinity” gồm Howard Kendall, Colin Harvey và Alan Ball, đội bóng triển khai lối chơi tấn công hoa mỹ nhưng vô cùng hiệu quả.

Thành quả ngọt ngào đến nhanh chóng khi đội bóng đăng quang chức vô địch quốc gia vào các mùa giải 1962/1963 và 1969/1970. Trận chung kết Cúp FA năm 1966 ghi dấu màn lội ngược dòng kinh điển, khi các học trò của Catterick bị Sheffield Wednesday dẫn trước hai bàn nhưng đã thi đấu quật cường để lội ngược dòng thắng 3-2 nghẹt thở tại thánh địa Wembley.
Kỷ nguyên vàng Howard Kendall thập niên 1980
Giai đoạn đại thành công tiếp tục bùng nổ rực rỡ vào thập niên 1980 khi cựu danh thủ Howard Kendall trở lại ngồi vào chiếc ghế nóng huấn luyện viên. Dưới sự chèo lái của ông, đội bóng vươn lên thành một thế lực thống trị toàn cõi nước Anh và vươn tầm ra châu lục.

Mùa giải 1984/1985 trở thành mốc sơn chói lọi nhất với cú đúp danh hiệu gồm chức vô địch Giải Hạng Nhất Anh và Cúp C2 Châu Âu (European Cup Winners’ Cup) sau khi đánh bại Rapid Wien 3-1 trong trận chung kết. Đội bóng tiếp tục khẳng định sức mạnh tuyệt đối bằng chức vô địch quốc gia lần thứ 9 vào mùa giải 1986/1987.
Kỷ nguyên Premier League và quá trình chuyển giao thế kỷ
Danh hiệu danh giá gần nhất và kỷ nguyên David Moyes
Cột mốc danh hiệu lớn gần nhất mà đội bóng chạm tay vào chính là chiếc Cúp FA năm 1995 dưới thời HLV Joe Royle, sau khi đập tan hy vọng của Manchester United bằng chiến thắng 1-0 tối thiểu.

Khi bước sang thế kỷ 21, thông tin câu lạc bộ bóng đá everton gắn liền với giai đoạn 11 năm cầm quân đầy dấu ấn của David Moyes (2002 – 2013). Dù đối mặt với ngân sách chuyển nhượng vô cùng eo hẹp, chiến lược gia người Scotland vẫn biến đội bóng thành “kẻ ngáng đường khó chịu”, liên tục góp mặt ở khu vực dự Cúp Châu Âu và xuất sắc cán đích ở vị trí thứ 4 Ngoại hạng Anh mùa giải 2004/2005. Lò đào tạo trẻ của đội đã trình làng thần đồng Wayne Rooney. Bàn thắng tuyệt đẹp của Rooney vào lưới Arsenal năm 2002 khi mới 16 tuổi đã mở ra sự nghiệp của một trong những chân sút vĩ đại nhất nước Anh.
Những bước ngoặt hiện đại và khát vọng vươn tầm
Trải qua nhiều biến động tài chính cùng các cuộc đua trụ hạng kịch tính tại Premier League, CLB bóng đá everton đang nỗ lực tái thiết bộ máy nhằm tìm lại vị thế vốn có. Điểm tựa lớn nhất cho sự hồi sinh chính là dự án xây dựng sân vận động mới Bramley-Moore Dock bên bờ sông Mersey với sức chứa hơn 52.000 chỗ ngồi. Công trình hiện đại này hứa hẹn trở thành bệ phóng tài chính và tinh thần mạnh mẽ, đưa đội bóng tiến vào một kỷ nguyên phát triển bền vững hơn.

Kết luận
Trải qua vô vàn sóng gió và những cột mốc thăng trầm, câu lạc bộ bóng đá Everton vẫn đứng vững như một tượng đài kiên cường của bóng đá xứ sở sương mù. Nhìn lại hành trình hào hùng ấy, người hâm mộ càng thêm trân trọng những giá trị truyền thống bền vững cùng tình yêu son sắt của cộng đồng người hâm mộ. Mọi diễn biến kịch tính cùng chuyển động chuyển nhượng mới nhất của đội bóng luôn được cập nhật liên tục trên các chuyên trang tin tức bóng đá số.
Nguồn: sưu tầm